29-09-2025
KITLV onderzoeker Karwan Fatah-Black reflecteert in deze video op vragen over het werk van kunstenaar Dirk Valkenburg (1675-1721), een van de eerste Europeanen die inheemse en tot slaaf gemaakte mensen op Surinaamse plantages vastlegde, terwijl hij in Nederland jachtstillevens en portretten van welgestelde opdrachtgevers schilderde.
Speciaal voor Centraal Museum Utrecht creëerde kunstenaar Willem de Rooij een installatie rond schilderijen van Dirk Valkenburg. Sinds het begin van de jaren negentig maakt Willem de Rooij tijdelijke installaties waarin hij de politiek van representatie onderzoekt via toe-eigening en samenwerking.
Valkenburg (1675-1721) was een van de eerste Europeanen die inheemse en tot slaaf gemaakte mensen op Surinaamse plantages vastlegde, terwijl hij in Nederland jachtstillevens en portretten van welgestelde opdrachtgevers schilderde. Die brede variatie maakt zijn werk relevant voor onderzoek naar koloniale beeldproductie en de ‘witte blik’. De Rooij toont 30 werken in eigenzinnige combinaties en nodigt uit tot nadenken over hoe de 18e-eeuwse Nederlandse elite kunst gebruikte om de koloniale ideologie te ondersteunen en te legitimeren.
Bij de tentoonstelling, van 13 september 2025 tot en met 25 januari 2026 te zien in Centraal Museum Utrecht, verschijnt tevens een publicatie over het oeuvre van Dirk Valkenburg. Deze publicatie, samengesteld door Willem de Rooij en historicus en specialist in slavernij- en koloniale geschiedenis Karwan Fatah-Black (KITLV/Universiteit Leiden), bevat nieuwe essays van internationale wetenschappers en denkers uit diverse disciplines, zoals kunstgeschiedenis, kolonialisme, ecologie, queer en postkoloniale studies.
Door Valkenburgs werk in nieuwe verbanden te tonen, zet Willem de Rooij aan tot vragen. In deze video wordt er op deze vragen gereflecteerd door o.a. Karwan Fatah-Black en De Rooij zelf.