05-06-2026

Op 26 mei jl. bracht Koningin Máxima, beschermvrouwe van het KITLV, een werkbezoek aan het instituut, dat dit jaar haar 175-jarig bestaan viert. Bij aankomst werd zij onder meer ontvangen door KITLV-directeur Diana Suhardiman, de voorzitter van de Vereniging KITLV Alicia Schrikker, en Geert de Snoo, directeur Onderzoeksbeleid van de KNAW.

Tijdens het bezoek sprak de Koningin met verschillende onderzoekers over hun werk. Daarbij werd op meerdere thema’s dieper ingegaan, waaronder onderzoek naar manieren om met klimaatverandering om te gaan voor bewoners van de Nederlands-Caribische eilanden en gemeenschappen in Zuidoost-Azië. Ook kwamen de herkomst van de KITLV-collectie en de ontwikkeling van culinaire tradities van Indonesische diasporagemeenschappen in onder andere Zuid-Afrika, Sri Lanka en Suriname aan bod.

Klimaatverandering 

Onderzoekers van het programma Island(er)s at the Helm [Eiland(er)s aan het Roer], van wie de meesten zelf afkomstig zijn uit het Caribisch gebied, vertelden over het belang van samenwerking tussen Nederland en de Caribische eilanden op het gebied van klimaat- en milieuvraagstukken binnen het Koninkrijk. Zij benadrukten hoe in hun onderzoek op Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius gekeken werd naar de rol van ambtenaren die zich bezig houden met klimaatbeleid en die rekening moeten houden met lokale gevoeligheden en de wisselwerking met Den Haag. Ook wordt gekeken naar manieren om via schoolprojecten op Bonaire, Curaçao en in Nederland kinderen en ouders bewuster te maken van de relatie tussen milieuvraagstukken, verantwoord toerisme en samenleven binnen het Koninkrijk. Daarnaast wordt de rol van klimaat en milieu in populaire muziek, religie en spiritualiteit onderzocht.

De Koningin toonde ook interesse in het vergelijkbare programma TRACE, dat zich richt op klimaatvraagstukken in Zuidoost-Azië. Zij sprak met onderzoekers uit onder meer Thailand, Myanmar, Indonesië, de Filipijnen en Laos over ecologische systemen en lokale benaderingen van milieuproblemen.

Herkomst KITLV-collecties

Aansluitend vond een levendig gesprek plaats met onderzoekers van het project Unpacking KITLV Special Collections, dat zich bezighoudt met de herkomst van de KITLV-collecties. De Koningin, die zelf ook de Koninklijke Collectie heeft bestudeerd, vroeg onder meer naar de koloniale verhoudingen die hebben bijgedragen aan de vorming van de collectie en naar de rol van dwang en geweld daarbij. De onderzoekers gaven voorbeelden uit de geschiedenis, zoals die van een bestuursambtenaar die manuscripten in beslag nam voor studie. Ook werd besproken hoe lokale betrokkenen, die hielpen bij het verzamelen en vertalen van manuscripten, beter zichtbaar gemaakt kunnen worden om hun bijdrage aan kennisproductie te erkennen. Daarnaast werd het belang van digitalisering en toegankelijkheid van de KITLV-collectie benadrukt, met name voor Indonesië.

Culinaire tradities diasporagemeenschappen

Rond een tafel met specerijen en thee sprak de Koningin met onderzoekers van het TASTE project over de rol van gender in het doorgeven van culinaire tradities binnen diasporagemeenschappen, ook wanneer de rol van vrouwen nauwelijks zichtbaar is in archieven. Er werd gesproken over de vraag hoe deze culinaire tradities veranderen binnen diasporagemeenschappen en over de invloed van technologie op eetpraktijken. Ook toonde de Koningin interesse in zoete gerechten uit Brazilië en de overeenkomsten met gerechten uit Sri Lanka en Indonesië. Daarnaast kwam de oorsprong van de vrucht papaja aan bod, die tegenwoordig wereldwijd wordt gegeten. Dat leidde in het gesprek tussen de koningin en de onderzoekers al snel tot allerlei nieuwe gespreksonderwerpen die Azië en Zuid-Amerika met elkaar verbinden.

Groepsfoto

Het werkbezoek werd afgesloten met een groepsfoto met Koninging Máxima op de trap in de hal van het Herta Mohr gebouw. Voordat zij afscheid nam, feliciteerde zij de medewerkers met het 175-jarig jubileum van het instituut.

In de media

Verschillende media schreven over het werkbezoek van koningin Máxima aan het KITLV. 

Linda Putten schreef een uitgebreid artikel voor de Universiteit Leiden: 'Koningin Máxima bezoekt KITLV: van klimaatverandering tot koloniale collecties'. Lees meer.

Leidse media: voor het Leidsch Dagblad deed Wilfred Simons verslag: 'Beschermvrouwe Máxima bezoekt in Leiden jubilerend KITLV. Zijn de manuscripten uit de koloniale tijd wel eerlijk verworven?' Lees meer. Robbert Beurse  schreef een stuk voor Centraal+: 'Koningin Máxima bezoekt jarig KITLV in Leiden'. Lees meer. Ook verscheen er een stuk door Angelique Juarez op de website van Sleutelstad.nl: 'Koningin Máxima bezoekt het KITLV'. Lees meer.

Landelijk besteedde RTL Boulevard er aandacht aan: 'Máxima snuffelt tussen specerijen tijdens bezoek in Leiden: 'Ik hou ervan om overal even aan te ruiken'. Lees meer.