Op 7 oktober 2025 verdedigt KITLV onderzoeker en historicus Katja Paijens haar proefschrift aan de Universiteit Leiden. Katja schreef als proefschrift een politieke biografie van één van de ‘vergeten’ spelers uit de Onafhankelijkheidsrevolutie van Indonesië (1945-1949): Max Alkadrie (1913-1978), Sultan Hamid II van Pontianak.

Hamid was een kind van de Nederlands-Indische kolonie en door zijn hybride afkomst en opvoeding met verschillende etnische, culturele, sociale, religieuze en politieke groepen verbonden. Hij was van aristocratische, islamitische Arabisch-Maleisische komaf en geboren in de periferie West-Borneo (Kalimantan), maar Europees en christelijk opgevoed in het centrum Java. Hij werd officier in het koloniale leger (KNIL), tegen wil en dank sultan en raakte betrokken bij de staatsopbouw van Indonesië. Hij was sterk Nederlandsgezind, maar profileerde zich gaandeweg meer als een Indonesisch nationalist en ging zijn federalistische landgenoten leiden. Als minister van de eerste Indonesische regering ontwierp hij het wapen van Indonesië, de Garuda Pancasila, viel niettemin in ongenade en bleef buiten de geschiedschrijving.

Hamids hybriditeit, buitengewone leven en bijzondere positie helpen om de pluriforme en complexe aard van het koloniale Indonesië en de dekolonisatie ervan beter te begrijpen. Zijn levensverhaal gaat over binnen- en buitensluiting, over medezeggenschap hebben of niet, gehoord worden of niet, mogen meedoen of niet en over ergens bij horen of niet. Hierin vertoont zijn biografie duidelijke overeenkomsten met de sterk gesegregeerde koloniale staat, die hem vormde en zijn positie medebepaalde. Daardoor is deze biografie niet alleen een uitzonderlijk levensverhaal van een eenling, maar vertelt het ook een grotere geschiedenis over het koloniale verleden van Indonesië, zijn dekolonisatie en de doorwerking daarvan na de bereikte onafhankelijkheid.

Lees meer